▼ Odbitki srebrowe czarno-białe - b&w silver gelatin printing

Tworzenie odbitek z negatywów czarno-białych

1
Wywoływacz
60-90 sek.
2
Przerywacz
20-40 sek.
3
Utrwalacz
1m30s
4
Woda
4a
Woda
4a
Toner

▼ Krok po kroku

1. Ustawienie powiększalnika

  • Przysłona: maksymalnie otwarta
  • Filtry: podniesione

Ustawić matrycę pod rozmiar papieru fotograficznego (ustawić ramkę).

Przygasić światło i włączyć powiększalnik.

Skadrować zdjęcie i wyostrzyć na kartce podobnej grubości co papier.


Zgasić światło - Zgasić powiększalnik i każde białe światło - żarówka ciemniowa (oliwkowa lub czerwona) może się świecić.


2. Naświetlanie

Z pudełka papieru fotograficznego wyjmować zawsze tylko jedną kartkę (nad którą pracujemy) i zamykać szczelnie resztę papierów od razu.

  • Ustawić czas naświetlania na zegarze ciemniowym (patrz paski testowe)
  • Zamknąć przesłonę obiektywu
  • Opuścić ustawione filtry kolorowe
  • Włożyć papier do matrycy i uruchomić zegar przyciskiem

3. Wywoływacz - 1-2 minuty

Ilford Multigrade 1+9 1 min
1+14 1m 30s
Kodak Dektol 1+2 1-2 min
Ilford PQ Universal 1+9 2 min

Czasy dla papierów żywicowanych lub na bazie plastikowej (RC). Dla papierów na bazie papierowej (FB) czasy wydłużyć 2 razy.

Obraz powinien zacząć się pojawiać w ciągu 30 sekund - jeżeli pojawia się zbyt wolno wywoływacz jest zużyty.


4. Przerywacz - 10-20 sekund

Opcjonalne - można zastąpić 1 minutą płukania wodą.


5. Utrwalacz - 30-90 sekund

Usuwa niewywołane srebro z papieru pozbawiając go czułości na światło.

Dla papierów FB bliżej 2 minut.

Po ok. minucie w utrwalaczu można zapalić białe światło.

Dla żywotności utrwalacza i dokładniejszego utrwalenia odbitek stosować dwie kuwety z utrwalaczem - ok. do 1 min w pierwszej i 1 min w drugiej.


6. Płukanie - woda - 2-5 minut


Papier powiesić lub położyć płasko do wyschnięcia.


▼ Poprawne wywołanie

Najjaśniejsze części odbitki powinny być równie jasne jak nienaświetlona ramka, cienie powinny być jak najbardziej czarne ale z widocznymi szczegółami.

▼ Suszenie

1. Na kafelkach

Mokrą odbitkę zaraz po płukaniu "przykleić" do kafelków na ścianie. Gdy woda całkowicie odpłynie wilgotną odbitkę uważnie odkleić i przełożyć na ręcznik papierowy.

2. Na płasko

Mokrą odbitkę ułożyć emulsją do góry na płaskiej powierzchni, pokryć kawałkiem bibuły i przytrzasnąć szklaną szybą do wyschnięcia.

3. Na gorąco

Odbitkę ułożyć emulsją do góry na lustrzanej części suszarki do odbitek, opcjonalnie przykryć bibułą i zacisnąć materiałową pokrywą suszarki.

▼ Paski testowe

▼ Kąpiele dodatkowe

7. Toner - 1-3 minuty

Opcjonalne - np. Harman Selenium Toner, Foma Sepia/Indigo. Chroni odbitkę przed blaknięciem, wydłuża jej żywotność, zmienia kolor (np. na sepię) i może zwiększyć kontrast.

Po utrwaleniu wypłukać odbitkę najlepiej w ciepłej wodzie (skraca czas tonowania).

Tonować według uznania, ciągle porównując kolor i kontrast z nietonowaną odbitką lub testem.

Tonowanie zazwyczaj powoduje dodatkowe przyciemnienie ciemnych części obrazu - można skompensować zmniejszeniem kontrastu podczas odbijania.

Zobacz również split toning.


▼ Uwagi

Odbitki z negatywów kolorowych

Pomarańczowa baza negatywów C-41 powoduje znaczne obniżenie kontrastu. Filtrem cyjanowym skompensować bazę i manipulować filtrem magenta do uzyskania satysfakcjonującego kontrastu.

Film Washi X (bez bazy) daje dobrej jakości odbitki b&w.